De meeste traders volgen één statistiek: P&L. Hoeveel heb ik verdiend of verloren? Maar P&L is het minst informatieve getal in trading. Het vertelt je het resultaat, maar niets over de oorzaak. Twee traders kunnen dezelfde P&L hebben op volledig verschillende manieren — één met een duurzame edge, één met geluk.
Dit zijn de 8 statistieken die je altijd moet bijhouden — en waarom elk ervan informatie geeft die P&L niet geeft.
1. Expectancy (verwachte waarde per trade)
De belangrijkste statistiek die de meeste traders niet bijhouden. Expectancy = (winrate × gem. winst) − (verliesrate × gem. verlies). Een positieve expectancy betekent dat je systeem winstgevend is over voldoende trades. Negatief betekent dat je op lange termijn zeker verliest.
Meer over expectancy: Wat is Expectancy?
2. Winrate
Hoeveel procent van je trades wint. Alleen betekenisvol in combinatie met risk-reward. Bereken het apart voor geplande trades en impulsieve trades — de vergelijking is altijd verhelderend.
3. Gemiddeld risk-reward (RR)
Het gemiddeld gerealiseerde risk-reward over alle trades. Dit is niet de RR die je plant bij entry, maar de RR die je werkelijk realiseert na sluitingen. Als je plan 1:2 is maar je gemiddelde gerealiseerde RR 1:1.2 is, sluit je te vroeg.
4. Profit Factor
Totale winst / totale verlies. Een profit factor boven 1 is winstgevend. Boven 1.5 is goed. Boven 2 is uitstekend. Profit factor is handiger dan totale P&L omdat het onafhankelijk is van positiegrootte.
Totale winst €3.000, totale verlies €1.800 → Profit Factor = 3000/1800 = 1.67 — goed systeem.
5. Maximum Drawdown
De grootste daling van piek naar dal in je account. Essentieel voor risicobeheer: je max drawdown vertelt je hoeveel pijn je systeem kan aanrichten voordat het herstelt. Als je max drawdown groter is dan je psychologische comfortzone, zul je je plan verlaten op het slechtst mogelijke moment.
6. Discipline Score / Plan-adherence rate
Welk percentage van je trades voldeed aan al je entry-criteria? Dit is de statistiek die het meest direct je gedrag meet. Een lage discipline score met hoge P&L betekent dat je succes deels op geluk gebouwd is. Een hoge discipline score met negatieve P&L betekent dat je systeem zelf het probleem is — niet je gedrag.
7. Gemiddeld verlies na stop-verlengingen
Hoe groot zijn je verliezen op trades waarbij je je stop hebt verlegd? Dit getal is voor de meeste traders schokkend groot. Stop-verlengingen zijn een van de duurste gewoonten in trading — niet vanwege de frequentie, maar vanwege de grootte van de individuele verliezen.
8. Gemiste winst door vroeg uitstappen
Voor elke trade die je vóór je target hebt gesloten: hoeveel extra winst had je gemaakt als je was gebleven? Dit getal visualiseert de kosten van ongeduld. Voor veel traders is de gemiste winst groter dan de totale gerealiseerde winst.
Hoe bijhouden?
Welke statistiek heeft de meeste impact? Als je één statistiek moet kiezen om te verbeteren: discipline score. Als je plan-adherence rate van 60% naar 90% gaat, stijgt je winrate automatisch, daalt je gemiddeld verlies, en verbetert je expectancy — zonder je strategie te veranderen.
Veelgestelde vragen
Lees ook: Wat is Expectancy? · Hoe analyseer je een trading journal? · Waarom data belangrijker is dan strategie